Persbericht, door Pieter van den Broek, journalist.

Weesp, 23 september 2003

Bij binnenkomst staat de gang van Fort Ossenmarkt vol met prenten. Onder de gewelven staan verschillende hoge kandelaars met vlammende kaarsen. Deze mystieke entourage is de plek waar Ronald Jansen zijn kunsthandel heeft. En niet zo maar één. Want in Nederland is Jansen de grootste op het gebied van de moderne grafiek.

Grafiek is de verzamelnaam voor etsen, houtsneden en litho's. Kortom, alles wat druktechnisch is vervaardigd. "En in een oplage van meer dan één, voegt Jansen toe om de definitie compleet te maken. De moderne grafiek, waar hij zich mee bezig houdt, bestrijkt de periode tussen pakweg 1840 en 1980. Daarvoor is de tijd van de oude grafiek, daarna de hedendaagse grafiek.

De interesse in deze kunstvorm heeft zich pas op latere leeftijd bij Jansen ontwikkeld. "In mijn opvoeding heb ik niets meegekregen van de grafiek. Wel was ik altijd al geïnteresseerd in wat er aan de wand hing. Toen ik op het Ministerie van Binnenlandse Zaken ging werken - nu 27 jaar geleden - is het pas begonnen. Mijn chef wist er aardig wat van en in de pauzes nam hij mij mee Den Haag in om naar grafiek te gaan kijken. Zo ben ik er mee vertrouwd geraakt", vertelt Jansen. Zijn belangstelling sloeg al gauw om in het verzamelen. Steeds vaker kocht hij grafisch werk. "Na verloop kun je het betere werk onderscheiden en ga je sommige van je aankopen beschouwen als prullaria. Die probeerde die in de jaren zeventig op antiekbeurzen te verkopen en zo ben ik langzamerhand in de handel terechtgekomen", legt de kunsthandelaar uit.

Een doorgeslagen hobby is wellicht een aardige kwalificatie voor zijn grafiekhandel. Want zijn opleiding en carrière lagen ver verwijderd van de wereld van antiquarische zaken. Na een baan bij Philips in Hilversum werkte hij elf jaar bij de politie in dezelfde stad. In zijn vrije tijd studeerde hij door aan de Universiteit van Amsterdam en werd aangenomen op Binnenlandse Zaken, bij de afdeling recherchezaken. Ondertussen begon hij met het handelen in grafiek, wat uitmondde in de kunsthandel in het Fort Ossenmarkt, die nu elf jaar bestaat. Enige tijd hield hij zijn baan bij het ministerie aan, maar zeven jaar later won de kunst het van de ambtenarij. "Ik had het wel een beetje gezien in Den Haag en vroeg me af wat ik met mijn leven wilde. Het salaris wat ik hiermee zou gaan verdienen, zou nooit zo hoog worden als ik toen kreeg, maar toch besloot ik de overstap te wagen. Het was toen een kwestie van nu of nooit. Ik was inmiddels al 52" , verwoordt Jansen zijn keuze.

Eenmaal gevestigd in het fort groeide de handel gestaag door. Van alle kanten worden hem veel werken aangeboden wat zo zijn voordelen heeft. "Je omzeilt daarmee de veilingkosten, die soms oplopen tot 29 %. Soms krijg je zeer grote partijen aangeboden, zoals onlangs van Marius Bauer. Volgend jaar houd ik daarmee een grote expositie. Het nadeel van zo'n grote investering is dat je voor de rest de boot even moet afhouden", aldus Jansen. Miskopen heeft hij tegenwoordig weinig meer. In het begin gebeurde het nog wel eens, maar volgens Jansen is de praktijk de enige leermeester in het herkennen van falsificaties. "Door schade en schande wordt men wijs". Voor een deel is het ook intuïtie. Als het werk van een populaire graficus in grote hoeveelheden wordt aangeboden is het vaak mis. "Dan weet je bijna zeker dat het een reproductie is. De techniek om te vervalsen wordt steeds beter. Eerst ging het om zogenaamde zeefdrukken, maar nu heb je professionele inkjetprinters die een kopie kunnen maken die voor 97 procent foto-echt is. Een modern kopiëerapparaat kan tegenwoordig ook heel wat. Het is dan aan het werk moeilijk te zien of het vals is. In sommige straten in Amsterdam wordt dit soort waar gewoon versleten", verzucht Jansen. Toch wil hij de grafische handel niet als negatief bestempelen. Er zijn genoeg handelaren die wel goed en betrouwbaar zijn. Die zijn ook vaak aangesloten bij de Nederlandse Vereniging van Antiquaren, waarvoor zeer strenge toelatingseisen gelden. Ook Jansen is lid van deze vereniging. Dit geeft hem wereldwijd toegang tot beurzen. Zijn klanten komen uit alle hoeken van de wereld. "Zo heb ik Amerikanen die hier op bezoek komen om te kijken of er wat tussen zit voor hun eigen handel. Toch zijn particuliere klanten in de meerderheid en daarvan is de hoofdzaak verzamelaar",zegt Jansen. Maar ook musea weten Fort Ossenmarkt te vinden. Grote jongens als het Rijksprentenkabinet, Boymans van Beuningen en diverse buitenlandse musea (tot in Zuid-Afrika!) zijn klanten van Jansen. "Toevallig heeft gistermiddag het Weesper museum hier nog iets gekocht. Ik heb het hier nog liggen", zegt Jansen terwijl hij in een grote stapel prenten op zijn bureau bladert. "Ja, dit is 'm. Van Ploos van Amstel, die hier is geboren. Een groot graficus".

Opvallend is dat alle grafische prenten in de passe-partouts er piekfijn uitzien, hoe oud ze ook zijn. Dat is de verdienste van een speciale reinigingstechniek die Jansen machtig is. "Het komt hier soms zo bruin als poep binnen. Dat komt door verzuring, die veroorzaakt wordt door strokarton in ouderwetse lijsten. Laat je dat een restaurateur doen, kost je dat handenvol geld. Ik doe het zelf. Het procedé heb ik van het Rijksprentenkabinet. Dat is overigens geheim, maar ik ben er toevallig achtergekomen. Dit is ook mijn kracht: ik durf oudere prenten te kopen die een ander te bruin vindt. Ik kijk daar doorheen", zegt hij, terwijl door de luchtkoker het onophoudelijk geraas van grasmaaiers klinkt die het dak van het fort kortwieken. De prenten staan in twee nissen in het fort en deels op de gang. Voor ieder bezoek haalt Jansen alles te voorschijn. Zo kun je makkelijker kijken, is de redenatie. In de bakken met 2500 à 3000 prenten is van alles te vinden. Uitbundige kleurenlitho's en zwart-wit prentjes, groot en klein, beroemde grafici en onbekende, dure en goedkope (vanaf vijftien euro).

Mooi zijn de litho's met bijbelse figuren van de Fransman Marc Chagall, een beroemdheid in de grafische wereld. "De blauwe zijn overigens het snelst verkocht", vertelt Jansen. "Ik weet niet waaraan het ligt, maar die kleur spreekt blijkbaar erg aan". Ronduit indrukwekkend zijn houtsneden van de Duitse Käthe Kollwitz, die geheel in zwart en wit aangrijpende scènes uitbeelden als "Kindersterben" uit 1925, waarin een vrouw met gesloten ogen een klein doodskistje draagt. Taferelen uit de crisistijd in Duitsland. Ook imponerend is een serie litho's van Henri Pieck, de broer van (en volgens Jansen begaafder dan) Anton Pieck, die het leven in een concentratiekamp van Nazi-Duitsland als thema heeft. Gelukkig zijn er ook afbeeldingen te ontwaren die vrolijk makend zijn, zoals een norse boerin boven een pan aardappelen. De beschrijving van de prenten kan eindeloos doorgaan. Eigenlijk moet je het met eigen ogen zien.

Verkoopvoorwaarden ,

De aangeboden grafiek is gegarandeerd origineel en de omschrijving naar beste weten en geweten. Als garantie gelden de bepalingen van het Nieuw Burgerlijk Wetboek, waarbij de garantietermijn is uitgebreid tot drie jaar, zonder extra garantiebeperkende bepalingen.

Voor zover nodig is alle grafiek ontzuurd en ontsmet met de middelen zoals gebruikt door het Rijksprentenkabinet, zodat het er weer uitziet als direct na het drukken.

Voor zover niet ingelijst wordt de grafiek geleverd in een passe-partout van 400 grams museumkarton, een zuur- en chloorvrij hoogwaardig cellulosekarton (pH-waarde 6,5 - 7,5), geschikt om de grafiek vele decennia lang in te bewaren. Ter bescherming van de grafiek zijn alle passe-partouts voorzien van een polyester folie (zonder weekmakers), die desgewenst gemakkelijk verwijderd kan worden.

De prijzen zijn geldig voor het afhalen bij de kunsthandel. Verzending in Nederland - voor zover niet achter glas of al te groot - na afspraak via TNT overnight express. De verpakkings- en verzendkosten zijn voor rekening van de koper.

De grafiek kan meegenomen worden na betaling vooraf, à contant of met PIN. Voor credit-cards van VISA of Mastercard wordt de prijs met 5 % verhoogd.

Bij speciale tentoonstellingen gelden ook speciale regels voor de toewijzing van een prent: tot een bepaalde datum kan men inschrijven voor een prent. In principe gaat het dan om koop. Omdat sommige stuks grafiek binnen een week diverse malen worden aangevraagd, wordt op de datum die in de bijbehorende brief en de website vermeld staat, geloot wie de koper is. De aanvragers worden daarna zo spoedig mogelijk op de hoogte gesteld of men de aangevraagde prent wèl of niet heeft.

De prijs

Internet maakt de prijs van een boek, CD, een ets of wat dan ook zeer doorzichtig. Dat is een plus.

Internet maakt de kwaliteit daarvan vrijwel niet zichtbaar. Dat is een min. Want wat de één goed vindt, vindt een ander slecht.

Ik bied mijn grafiek aan - zoals hierboven omschreven is - als nieuw, ook al is het 100 jaar oud. Alles is, als het moet, zorgvuldig gerestaureerd, conform de middelen van het Rijks Prenten Kabinet. En dat is een tijdrovend werk.

Prijsvergelijking met marktplaats.nl, een veiling, of met een verkoper die het na een veiling zó verkoopt, dan wel "wast" in een badje met bleekwater, gaat daarom mank.

Bovendien kunt u het voor de koop in de kunsthandel zelf eerst bekijken op de dag die u dat schikt, zonder b.v. opgehaast te worden zoals bij het bieden op een veiling.

Overigens zijn mijn prijzen vaste prijzen.

Is het echt?

Namaak en vervalsingen zijn van alle tijden. Er komen echter steeds meer vervalsingstechnieken bij. Daarom enkele tips:

• Wantrouw kunsthandelaren die schermen met een "echtheidsverklaring". Tijd om deze goed te lezen heeft u doorgaans niet en àls u het (later) leest merkt u dat het gaat om een èchte reproductie, uiteraard gemaakt met toestemming van de weduwe. Het prijskaartje deed u helaas vermoeden dat het om een origineel top-werk ging !

(Ik geef daarom geen echtheidsverklaringen uit. Wèl krijgt men desgewenst een nota met de omschrijving van de prent. En daar hebben inmiddels al 32 musea genoegen mee genomen.);

• In het verlengde daarvan: wees voorzichtig bij galeries e.d. die óók reproducties verkopen, onder prachtige technische benamingen. Vaak eindigen ze op ..grafie. Aan die reproducties verdient men overigens het meest, reden om ze extra aan te prijzen;
• Koop uw kunst bij iemand die u vertrouwt en van wie u weet er weer later terug te kunnen komen;
• Wees dus voorzichtig met de aankopen bij tijdelijke tentoonstellingen in kerken, danszalen en dergelijke.